मुंबई, 20 एप्रिल (हिं.स.)। – RPG समूहाचा भाग असलेल्या CEAT टायर्सने पारंपरिकरीत्या पुरुषप्रधान असलेल्या उत्पादन क्षेत्रात समावेशक आणि समतोल कार्यसंस्कृती घडविण्यासाठी महत्त्वपूर्ण पावले उचलली आहेत. कंपनीने 2027 पर्यंत उत्पादन युनिटमधील लिंग विविधता 25% आणि नेतृत्वाच्या भूमिकांमध्ये (महाव्यवस्थापक आणि त्यापेक्षा वरिष्ठ पदे) 20% पर्यंत नेण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य ठेवले आहे. हे लक्ष्य सध्या उद्योगातील सरासरी 6–8% च्या तुलनेत खूप पुढे आहे.
सध्या CEAT च्या एकूण लिंग विविधतेचा दर 17% आहे, ज्यामध्ये वरिष्ठ नेतृत्वात महिलांचे प्रमाण सुमारे 9% आहे. “आम्ही भरती प्रक्रियेत सक्रिय राहिलो आहोत. अनेकदा तत्काळ जागा नसतानाही टॅलेंट बेंच तयार केला आहे,” असे CEAT चे मुख्य मानव संसाधन अधिकारी सोमराज रॉय यांनी सांगितले. “आम्ही विविध पार्श्वभूमीतील टॅलेंटचा शोध घेत आहोत. यात संरक्षण सेवांमधून आलेल्या महिला, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील उमेदवार, लडाख, ईशान्य भारत आणि धारावीसारख्या शहरी दुर्लक्षित भागांतील (मुंबईतील सर्वात मोठ्या झोपडपट्ट्यांपैकी एक) व्यक्तींचा समावेश आहे.”
रॉय यांनी पुढे सांगितले की, CEAT साठी विविधतेचा अर्थ केवळ लिंगापुरता मर्यादित नाही, तर त्यामध्ये सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक आणि प्रादेशिक पार्श्वभूमी, तसेच विशेष क्षमतेची व्यक्ती यांचाही समावेश होतो.
प्रगत धोरणे ही केंद्रस्थानी
CEAT चा DEI (Diversity, Equity, Inclusion) प्रवास मागील पाच वर्षांत सातत्याने विकसित झाला आहे. 2019 मध्ये 11% लिंग विविधतेपासून सुरुवात होऊन, लक्ष केंद्रित भरती, मार्गदर्शन आणि समावेशक कार्यसंस्कृतीच्या माध्यमातून आज हा दर 17% पर्यंत वाढविण्यात आला आहे. सध्या CEAT कडे सुमारे 8,000 कर्मचारी आहेत, ज्यामध्ये असोसिएट्स आणि व्यवस्थापन गटाचा समावेश आहे.
अधिक समावेशकतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी CEAT ने अनेक प्रगत कार्यस्थळी धोरणांची अंमलबजावणी केली आहे:
● वर्क-फ्रॉम-एनिव्हेअर (कोठूनही काम करण्याची सुविधा): CEAT ने आपल्या लवचिक कामाच्या धोरणांची सुरुवात COVID-19 च्या अगोदरच केली होती. आता शॉप फ्लोअर मॅनेजर्सना पाच दिवसांची कार्यसप्ताह रचना लागू आहे, तसेच गरजेनुसार रिमोट वर्किंगची सुविधा उपलब्ध आहे.
● मासिक पाळी आरोग्य रजा (‘शक्ती’ धोरण): सप्टेंबर 2024 मध्ये सुरु केलेले हे धोरण महिलांना व्यवस्थापकाच्या परवानगीशिवाय मासिक पाळीच्या दिवशी विश्रांती घेण्याची मुभा देते. उद्योगात अशा प्रकारचे हे पहिले काही उपक्रमांपैकी एक आहे.
● कामावर परतणाऱ्या महिलांसाठी समर्थन: उद्योगातील व्यापक प्रयत्नांशी सुसंगत राहून, CEAT लवचिक कामाच्या संधी, नव्याने कौशल्ये शिकविणारे प्रोग्राम्स आणि मार्गदर्शन (मेंटॉरशिप) देऊन कामावर परतणाऱ्या महिलांना मदत करते.
Statista नुसार, जून 2024 मध्ये समाप्त झालेल्या वर्षासाठी भारतातील शहरी महिला कामगारांचा सहभाग फक्त सुमारे 22% होता, तर शहरी पुरुषांचा सहभाग 59% होता. या लिंग फरकावर उपाय म्हणून CEAT ने एक प्रगत आणि उद्योगात पहिल्यांदाच लागू करण्यात आलेले वर्क-फ्रॉम-एनिव्हेअर धोरण राबविले आहे, जे COVID-19 पूर्वीपासूनच अस्तित्वात आहे आणि कर्मचाऱ्यांच्या श्रेणींनुसार विशेषतः सानुकूलित आहे. शॉप फ्लोअर मॅनेजर्सना आता पाच दिवसांची कार्यसप्ताह प्रणाली आणि रिमोट वर्कची सुविधा उपलब्ध आहे.
लिंग विषमतेचा सामना करण्यासाठी अनेक कंपन्या आता कामावर परतणाऱ्या महिलांसाठी लवचिक कामाच्या संधी, मेंटॉरशिप आणि री-स्किलिंग कार्यक्रम अशा धोरणांची अंमलबजावणी करत आहेत. याशिवाय, गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये CEAT ने ‘शक्ती’ हे मासिक पाळी आरोग्य रजा धोरण सुरू केले. हे धोरण उद्योगातील पहिल्या काही कंपन्यांपैकी एक आहे, जिथे महिलांना व्यवस्थापकाच्या परवानगीशिवाय विश्रांती घेण्याची मुभा दिली जाते.
दरम्यान, चार वर्षांपूर्वी CEAT ने सर्व कर्मचाऱ्यांसाठी एक आगळावेगळा पुढाकार घेतला होता. बाह्य रँकिंगच्या जागी कंपनीने आता आंतरिक आनंदाचे मापन सुरू केले आहे. यामध्ये जोडणी, कार्यसंस्कृती, वाढ, मूल्य, नोकरीतील समाधान आणि काम-खासगी जीवन यामधील समतोल यांसारख्या निकषांचा समावेश केला जातो. “या अभिप्रायाच्या आधारेच आमची धोरणे घडविली जातात. जसे की, आमचे शक्ती धोरण आणि ‘अनकॉन्शस बायस’ (अविचारी पूर्वग्रह) प्रशिक्षण. त्यामुळे आमची धोरणे कर्मचाऱ्यांच्या गरजांशी खऱ्या अर्थाने सुसंगत राहतात,” असेही त्यांनी सांगितले.
—————
