नवी दिल्ली : डिजिटल करन्सीबाबत रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. रिझर्व्ह बँक सध्या एका डिजिटल करन्सीवर काम करत आहे. ही करन्सी क्रिप्टोकरन्सी पेक्षा वेगळी असेल. तंत्रज्ञानाच्या युगात आम्ही मागे राहू इच्छित नाही. क्रिप्टोकरन्सी बाबत आमच्या काही चिंता आहेत. तसेच, आम्ही एमएफआय क्षेत्रासाठीही नियमांमध्ये सुधारणा करण्यावरही काम करत आहोत, असेही ते म्हणाले.
भारतात लवकरच भारतीय डिजिटल चलन सुरू होण्याची शक्यता आहे. याबाबत योजना आखली जात आहे. खुद्द रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनीच तसे संकेत दिले आहेत. ते म्हणाले, ‘आरबीआय स्वत:चे डिजिटल चलन सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. हे चलन क्रिप्टोकरन्सीपेक्षा पूर्णपणे वेगळं असेल. देशात जर डिजिटल चलन सुरू झालं तर बँकांमध्ये होणाऱ्या आर्थिक घोटाळ्यांवर अंकुश ठेवणं शक्य होईल. त्याचबरोबर कर्जवाटपासोबतच आर्थिक व्यवस्थाही पारदर्शक होईल.’
तुमच्या हक्काचे ‘सुराज्य डिजिटल’ फेसबुक पेज, ट्विटर, कू ॲपवर आणि ‘टेलिग्राम’वरही उपलब्ध
आरबीआयने ऑगस्ट 2020 मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या वार्षिक रिपोर्टनुसार, 2019-20 मध्ये भारतात बँकांत घोटाळे होण्याचं प्रमाण 159% एवढं वाढलं जे त्याआधीच्या वर्षाच्या 2.5 पटीने अधिक आहे.
टेक महिंद्रा कंपनीतील ब्लॉकचेन आणि सायबर सिक्युरिटी विषयातील तज्ज्ञ राजेश धुडू म्हणाले, ‘देशात ऑनलाइन बँकिंग,UPI ( Unified Payments Interface ) किंवा RTGS ( Real-Time Gross Settlement ) अशा सुविधा सुरू झाल्यानंतरही लोकांच्या व्यवहारांत काहीही बदल झालेले नाहीत.
त्याला कारण हे आहे की यंत्रणेत आर्थिक व्यवहारावर लक्ष ठेवण्याची व्यवस्थाच नाही आहे. इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने केले जाणारे व्यवहार हे केवळ कागदी चलनाचं डिजिटल स्वरूप आहे. आज कुणीही व्यक्ती दुसऱ्याला इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात पैसे पाठवू शकतो आणि नंतर त्याला रोखीच्या स्वरूपात बदलून घेऊन तो पैसा लपवला जाऊ शकतो.’
सरकार डिजिटल चलनाबाबत काय निर्णय घेतं याची वाट पहायला हवी आणि ते अस्तित्वात आलंच तर त्याचा बँक घोटाळे कमी व्हायला किती फायदा होतो हे बघायला हवं.
